Endometrium kanseri

Endometrium kanseri, rahim içini döşeyen epitlden gelişen kansere verilen isimdir.

Gelişmiş ülkelerde en sık görülen jinekolojik kanserdir.

ABD’de 2012 yılında 41.140 yeni vaka görülmüş ve bunların 8010 tanesi ölmüştür.

Risk faktörleri

• Endometrial hiperplazi (hücre çoğalması)
• Obesite (aşırı şişmanlık)
• Erken adet olma (12 yaş) ve geç menapoza girme (>55 yaş)
• Sadece östrojen içeren hormon replasman tedavisi alma
• Polikistik over hastaları
• Tamoksifen (Meme kanseri hastalarının kullandığı bir ilaç)
• Ailesinde meme ve barsak kanseri olanlar (Ailesel kanser sendromları)
• Yüksek tansiyonu olanlar (HT)
• Şeker hastalığı olanlar (DM)
• Karın bölgesi radyasyona maruz kalanlar (RT)

Endometrium kanserinin İşaretleri

Endometrium kanserinin en önemli bulgusu anormal vajinal kanamalardır. Hastalık en sık menapoz döneminde görüldüğü için bu dönemdeki her türlü kanama dikkatli değerlendirilmelidir.

• Her tür adet düzensizlikleri ve beklenmeyen anormal kanamalar
• Adet kanamasının miktarında artma
• Adet kanamasının sık ya da düzensiz olması
• Adetler arasında lekelenmeler
• Menapoz sonrası olan kanamalar
• Anormal vajinal akıntı
• Pelvik ağrı

Endometrium Kanseri Tanısı

• Pelvik muayene
• USG
• Endometrial biopsi (rahim içi dokusundan örnek alınması)

Endometrium Kanseri Evrelemesi

• Evre I: hastalık sadece rahim içine sınırlıdır
• Evre II: tümör rahim ağzına yayılmıştır
• Evre III: tümör vajina veya enf dokularına yayılmıştır
• Evre IV: hastalığın son evresidir ve tümör uzak organlara yayılmıştır

Tedavi

Endometrium kanserinin primer tedavisi cerrahidir. Bu cerrahi tedavi her kadın doğum uzmanı tarafından yapılamaz; sadece bu konuda uzmanlaşmış ve özel eğitim almış kadın doğum hekimleri tarafından yapılabilir.

Cerrahi tedavide rahim, yumurtalık, tüpler, hastalığın yayılma ihtimali olan lenf dokuları ve karın içi yağ dokusu çıkartılır.

Hastalığın evresine göre radyoterapi (ışın tedavisi) ve/veya kemoterapi verilebilir.

Yaşam süresi

Endometrium Kanserleri Gebe Kalabilir mi?

Endometrium kanseri genelde menapoz sonrası görülmekle birlikte hastaların %5-10’u menapoz öncesi dönemde tanı alır. Bunlar eğer yapılan değerlendirmelerde erken evrede ise ve çocuk istekleri varsa rahim alınmadan özel tedaviler uygulanarak gebe kalmaları sağlanabilir. Bu riskli bir yaklaşım olmakla birlikte hastanın yaşam süresine zarar vermeden gebelik mümkündür.

Bu tedavi sadece bu konuda bilgi ve deneyimi olan ve sadece bu tür hastaları izleyen hekimler tarafından yapılmalıdır.

Yumurtalık (Over) Kanseri

Kadın yumurtalıklarının epitelyum veya yumurta hücrelerinden gelişen tümörlerdir. Over kanseri genellikle ileri evrede yakalanan, cerrahi ve kemoterapideki ilerlemelere rağmen prognozunun kötü olması ile karekterize bir jinekolojik kanserdir. Halen mortalitesi (ölüm oranı) en yüksek olan jinekolojik kanserdir.

2012 rakamlarına göre ABD’de yılda ortalama 22 bin yeni yumurtalık kanseri görülürken bunların her yıl 15 bin kadarı ölmektedir.

Ortalama görülme yaşı 63’tür. Yaşla birlikte epitelyal over kanserlerinin görülme sıklığı artar. Over kanseri tüm genital kanserlerin %20-25’ini oluşturur. Tüm kadınların %1-2’sinin hayatının bir döneminde over kanserine yakalanacağı hesaplanmıştır. Over kanserinin epidemiyolojik verileri ülkeler arasında oldukça büyük farklılıklar gösterse de, en sık rastlanan kadın genital kanserleri arasında her zaman ilk beş hastalık içinde yer almaktadır.

ABD ve Avrupa / Türkiye (sıralama)

Özellikle Dikkat Etmesi Gereken Kişiler

• Ailesinde meme ve/veya over kanseri olan kadınlar
• Kendisinde meme kanseri olan kadınlar
• Yaş >55
• Doğum yapmamış kadınlar
• Ailesinde kanser olanlar
• Bazı genetik mutasyon taşıyıcıları (BRCA1-BRCA2 mutasyonları)

Belirtileri ve Erken Teşhis

• Hastalık sıklıkla başlangıçta belirti vermez.
• Erken teşhis yılda bir kez kadın doğum muayenesi ile mümkündür.
• Sürekli yorgunluk hali
• Karında ağrı, gaz
• Kabızlık
• Karın şişliği
• Karında büyüyen kitle (geç belirtilerdir)

Tanı Nasıl Konur?

• Fizik muayene
• Pelvik muayene
• Ultrasonografi
• Bilgisayarlı Tomografi
• Laparatomi (ameliyat)

Over Kanserinin Cerrahi Tedavisi

Yumurtalık kanserinin cerrahi tedavisi hastanın yaşam süresine katkıda bulunan en önemli etkendir. Yapılan birçok araştırmada ilk uygulanan cerrahi tedavinin tam olması ve geride tümör bırakmayacak şekilde operasyonun tamamlanması hastanın yaşam süresine katkıda bulunan en önemli faktörlerden birisi kabul edilmektedir.

Over kanseri cerrahisinde rahim ve yumurtalıklara ilaveten tümörün yayılma ihtimali olan lenf dokuları ve karın içi yağ dokusu (omentum) çıkartılır. Bunların yanında bazen barsakların, dalağın ve karaciğer ve diaframın kısmen çıkartılması gerekebilir. Kanserin yayıldığı tüm dokuların çıkartılması ve geride tümör bırakılmaması işlemine “debulking cerrahisi” denmektedir.

Bu cerrahi girişimlerin yapılabilmesi için cerrahın çok iyi bir eğitimden geçilmesi gerekmektedir. Eksik yapılacak cerrahi girişimler hastaların yaşam süresinin kısalmasına yol açacaktır.

Over Kanserinde Çocuk Sahibi Olmak Mümkün müdür?

Yumurtalık kanseri genelde menapoz sonrası görülmekle birlikte hastaların %5-10’u menapoz öncesi dönemde tanı alır. Bunlar eğer yapılan değerlendirmelerde erken evrede ise ve çocuk istekleri varsa rahim ve yumurtalıkları alınmadan özel tedaviler uygulanarak gebe kalmaları sağlanabilir. Bu riskli bir yaklaşım olmakla birlikte hastanın yaşam süresine zarar vermeden gebelik mümkündür.

Bu tedavi sadece bu konuda bilgi ve deneyimi olan ve sadece bu tür hastaları izleyen hekimler tarafından yapılmalıdır.

Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri

Rahim gövdesinin vajen ile birleşmesini sağlayan kısımda meydana gelen bir jinekolojik kanserdir.

Özellikle gelişmemiş veya gelişmekte olan ülkelerde daha sık görülmektedir. Gelişmiş ülkelerde tüm toplumun bu hastalığın tespit edilmesi için taranması hastalığın kansere dönüşmeden yakalanmasını sağlamaktadır. Ülkemizde henüz tüm kadınların tarandığı bir tarama programı yoktur. Tüm kadınların yılda bir kez servikal smear yaptırması gereklidir.

Özellikle Dikkat Etmesi Gereken Kişiler

• Düşük sosyoekonomik düzey
• Erken evlenenler
• Cinsel hayata erken başlayanlar
• Sigara
• Çok doğum yapanlar
• Sık eş değiştiren kişiler
• HPV virüsü ile enfekte olan kadınlar

Belirtileri

• Cinsel ilişki sonrası kanama
• Adet dışı kanama
• Kanlı akıntı
• Pis ve kötü kokulu akıntı
• Bel ve kasık ağrısı

Ne Yapmalı?

• Pap test (Pap Smear) sayesinde serviks kanseri daha oluşmadan tanınabilmekte ve tedavi edilebilmektedir.
• Cinsel olarak aktif olan veya menopoza girmiş her kadın yaşa bakmaksızın yılda bir kez Pap Smear ve kadın-doğum muayenesi yaptırmalıdır.